ഇസ്ലാമാബാദ്: പാകിസ്താനിലെ ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ് സർക്കാർ 27-ാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയെന്ന് റിപ്പോർട്ട്. കരസേനാ മേധാവി ഫീൽഡ് മാർഷൽ അസിം മുനീറിന് കൂടുതൽ അധികാരം നൽകാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലാവധി നീട്ടാനുമുള്ള നീക്കമാണിതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 243-ൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി സൈനിക നിയന്ത്രണത്തെ ഫെഡറൽ ഗവൺമെന്റിന് കീഴിൽ സ്ഥിരീകരിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. നവംബർ 7-ന് ഭേദഗതി പാസാക്കാൻ സർക്കാർ ശ്രമിക്കുന്നു, ഇത് സൈന്യത്തിന്റെ സിവിലിയൻ ഭരണത്തിലുള്ള പിടിമുറുക്കം ഔദ്യോഗികമാക്കുമെന്നാണ് വിമർശകരുടെ ആശങ്ക.
മെയ് 2025-ൽ ഇന്ത്യയുടെ ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർക്ക് പിന്നാലെ മുനീറിനെ ഫീൽഡ് മാർഷലായി ഉയർത്തിയിരുന്നു, ഇത് അദ്ദേഹത്തെ പാകിസ്താനിലെ അദൃശ്യ ഭരണാധികാരിയാക്കി. ട്രംപുമായുള്ള വൈറ്റ് ഹൗസ് കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ‘പ്രിയപ്പെട്ട ഫീൽഡ് മാർഷൽ’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ട്രംപിന്റെ പ്രകീർത്തനം വാർത്തകളിൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു. ഭേദഗതി മുനീറിന്റെ നവംബർ 28-ലെ വിരമിക്കൽ തടയുകയും ഫീൽഡ് മാർഷൽ പദവിക്ക് ഭരണഘടനാടിസ്ഥാനം നൽകുകയും ചെയ്യുമെന്ന് സ്രോതസ്സുകൾ വെളിപ്പെടുത്തി. സൈനിക കോടതികളും ഭരണഘടനാ കോടതിയും സ്ഥാപിക്കുന്നതിനൊപ്പം വിദ്യാഭ്യാസ, സാമ്പത്തിക നയങ്ങളിലും മാറ്റങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
പാകിസ്താൻ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി (പിപിപി) തലവൻ ബിലാവൽ ഭൂട്ടോ സർക്കാർ ഭേദഗതിക്ക് പിന്തുണ തേടിയെന്ന് ട്വീറ്റ് ചെയ്തത് അഭ്യൂഹങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തി. ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയും വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയുമായ ഇഷാഖ് ദാർ സെനറ്റിൽ സംസാരിച്ച്, “സർക്കാർ ഇത് കൊണ്ടുവരുന്നു… തത്വങ്ങൾക്കും നിയമങ്ങൾക്കും അനുസരിച്ച് അവതരിപ്പിക്കും” എന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടി പാകിസ്താൻ തെഹ്രീക്-ഇ-ഇൻസാഫ് (പിടിഐ) പ്രതിഷേധിച്ച്, ഭരണഘടനാ മാറ്റങ്ങൾ സിവിലിയൻ മേധാവിത്വത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുമെന്ന് ആരോപിച്ചു. ജമാഅത്ത് ഉലമാ-ഇ-ഇസ്ലാം (ജയുഐഎഫ്) നേതാവ് മൗലാന ഫസ്ലുർ റഹ്മാൻ നിർബന്ധിത മാറ്റങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ വിഭജനം വർധിപ്പിക്കുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
ഭേദഗതി സൈന്യത്തെ ഭരണഘടനാപരമായി രാജ്യത്തിന്റെ ‘സാർ’ ആക്കുമെന്ന് വിശകലനകാരികൾ വിലയിരുത്തുന്നു. 18-ാം ഭേദഗതിയിലൂടെ ലഭിച്ച പ്രവിശ്യാധികാരങ്ങൾ പിൻവലിക്കുകയും ജഡ്ജിമാരുടെ സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിന് എക്സിക്യൂട്ടീവിന് കൂടുതൽ അധികാരം നൽകുകയും ചെയ്യുമെന്ന് ഭയപ്പെടുന്നു. കരസേനാ മേധാവിയുടെ നിയമനത്തിലും സൈനിക നയങ്ങളിലും മുനീറിന് അനിശ്ചിതകാല നിയന്ത്രണം ഉറപ്പാക്കുന്നതാണ് ഈ നീക്കം. പ്രതിപക്ഷവും നിയമ വിദഗ്ധരും ‘ഭരണഘടനയുടെ പൂർണ നാശം’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു, ഇത് പാകിസ്താന്റെ ഹൈബ്രിഡ് അധികാരവ്യവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
