പതിറ്റാണ്ടുകളായി, ക്യൂബൻ ഇന്റലിജൻസ് ഏജന്റുമാർ ശീതയുദ്ധത്തിലെ താരങ്ങളായിരുന്നു. സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ സഹായത്തോടെ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ഈ ഏജൻസി, അമേരിക്ക പോലുള്ള വൻശക്തികൾക്കെതിരെ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നടത്തിയ രഹസ്യനീക്കങ്ങളിലൂടെയാണ് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. ഫിഡൽ കാസ്ട്രോയെ വധിക്കാനുള്ള യുഎസ് ഗൂഢാലോചനകൾ പൊളിച്ചടുക്കിയും അംഗോള മുതൽ പനാമ വരെയുള്ള രാഷ്ട്രത്തലവന്മാരെ സംരക്ഷിച്ചും പോന്നു അവർ. ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയിലെയും ആഫ്രിക്കയിലെയും വിവിധ വിമോചന പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കും വിപ്ലവകാരികൾക്കും ഇവർ സൈനികവും രഹസ്യാന്വേഷണപരവുമായ പിന്തുണ നൽകി. അമേരിക്കൻ പ്രതിരോധ വകുപ്പിലും സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിലും നുഴഞ്ഞുകയറി രഹസ്യങ്ങൾ ചോർത്തുന്നതിൽ ഇവർ വിജയിച്ചു. അന ബെലൻ മോണ്ടസ് എന്ന ക്യൂബൻ ചാര വനിത പതിറ്റാണ്ടുകളോളം അമേരിക്കൻ രഹസ്യങ്ങൾ ചോർത്തി ക്യൂബയ്ക്ക് നൽകിയത് ഇതിന് വലിയൊരു ഉദാഹരണമാണ്.
വെനസ്വേലൻ പ്രസിഡന്റ് നികോളാസ് മഡുറോയുടെ സുരക്ഷാ ചുമതലയിൽ ക്യൂബൻ ഇന്റലിജൻസ് ഏജന്റുമാരും സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരും നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചിരുന്നു. മഡുറോയുടെ സുരക്ഷാ ചുമതലയുണ്ടായിരുന്ന ക്യൂബൻ ഇന്റലിജൻസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് അമേരിക്കയുടെ മിന്നൽ നീക്കം തടയാനായില്ല എന്നത് ക്യൂബയുടെ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളുടെ ബലഹീനതയായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.
2026 ജനുവരി ആദ്യവാരം അമേരിക്കൻ സൈന്യം നടത്തിയ ഓപ്പറേഷനിലൂടെ മഡുറോയെ പിടികൂടുന്നതുവരെ അദ്ദേഹത്തിന് സംരക്ഷണമൊരുക്കിയത് ക്യൂബൻ ഏജന്റുകളാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. യുഎസ് സൈന്യത്തിൽ നിന്നും മഡുറോയെ രക്ഷിക്കാനാകാത്തത് ക്യൂബയ്ക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയാണ്. കാരണം വെനസ്വേലൻ സൈന്യത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ ക്യൂബൻ ഏജന്റുമാരെയാണ് മഡുറോ തന്റെ വ്യക്തിഗത സുരക്ഷയ്ക്കായി വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്. വെനസ്വേലൻ സൈന്യത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് അട്ടിമറി ശ്രമങ്ങളോ വഞ്ചനയോ ഉണ്ടാകുമെന്ന് മഡുറോ ഭയപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നതാണ് ഇതിൻ്റെ പ്രധാനകാരണം. വെനസ്വേലൻ സൈന്യത്തിലെയും ഇന്റലിജൻസിലെയും ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിരീക്ഷിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും മഡുറോ ക്യൂബൻ ഏജന്റുമാരുടെ സേവനം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. വെനസ്വേലൻ ഭരണകൂടം ക്യൂബയ്ക്ക് കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ എണ്ണ നൽകുന്നതിന് പകരമായി സൈനിക-രഹസ്യാന്വേഷണ സഹായങ്ങൾ ക്യൂബ തിരിച്ചു നൽകുന്ന ദശാബ്ദങ്ങൾ പഴക്കമുള്ള കരാറിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു ഇത്.
മഡുറോയെയും ഭാര്യ സിലിയ ഫ്ലോറസിനെയും സംരക്ഷിച്ചിരുന്നത് ക്യൂബൻ സൈനികരും ഇന്റലിജൻസ് വിഭാഗവുമാണെന്ന് ക്യൂബൻ പ്രസിഡന്റ് മിഗ്വൽ ഡയസ്-കാനൽ പരസ്യമായി സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ, മഡുറോയ്ക്ക് നേരിടുന്ന ഏതൊരു തിരിച്ചടിയും അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറസ്റ്റ് പോലുള്ള നടപടികളും ക്യൂബൻ ഇന്റലിജൻസിന്റെ പരാജയമായിട്ടായിരിക്കും വിലയിരുത്തപ്പെടുക.
വെനസ്വേലയിൽ അമേരിക്കൻ സൈന്യം നടത്തിയ സൈനിക നീക്കത്തിൽ 32 ക്യൂബൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി ക്യൂബൻ സർക്കാർ സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഇവർ മഡുറോയുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത സുരക്ഷാ വലയത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ട്രാക്കിംഗ് ഒഴിവാക്കാനായി ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാത്ത ക്യൂബൻ ഏജന്റുമാരെയാണ് മഡുറോ തന്റെ സുരക്ഷയ്ക്കായി നിയോഗിച്ചിരുന്നത്. മഡുറോയുടെ പേഴ്സണൽ സെക്യൂരിറ്റി യൂണിറ്റിൽ ക്യൂബൻ ഇന്റലിജൻസ് ഏജന്റുമാർക്ക് വലിയ സ്വാധീനമുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിനെതിരെയുള്ള അട്ടിമറി ശ്രമങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി അറിയുന്നതിലും തടയുന്നതിലും ഇവർ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു.
അതേസമയം, വെനസ്വേലയുടെ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളും ചാരസംഘടനകളും പ്രധാനമായും ക്യൂബൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നുവെന്ന് യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ അടക്കമുള്ളവർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മഡുറോയുടെ അറസ്റ്റോടെ മേഖലയിലെ ക്യൂബയുടെ സ്വാധീനം കുറയുമെന്നും ഇത് ക്യൂബൻ ഭരണകൂടത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയാകുമെന്നും യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.
Cuba’s intelligence service suffered a setback when Maduro was captured by US forces
