‘കാര്യമായ പുരോഗതിയുണ്ട്’; യുഎസ്-ഇറാൻ ചർച്ചകൾ അവസാനിച്ചുവെന്ന് മധ്യസ്ഥനായ ഒമാൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി, കരാറിലെത്തുന്നതിൽ ഇപ്പോഴും അനിശ്ചിതത്വം

വാഷിംഗ്ടൺ: ജനീവയിൽ നടന്ന നിർണ്ണായകമായ ആണവ ചർച്ചകളിൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും കാര്യമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചതായി മധ്യസ്ഥനായി പ്രവർത്തിച്ച ഒമാൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി അറിയിച്ചു. എന്നാൽ ഒരു യുദ്ധം ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന കരാറിലെത്താൻ സാധിക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇപ്പോഴും വ്യക്തതയില്ല. ജനീവയിൽ നടന്ന ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം ഇരുപക്ഷവും തങ്ങളുടെ തലസ്ഥാനങ്ങളിൽ കൂടിയാലോചനകൾ നടത്തിയ ശേഷം ചർച്ചകൾ ഉടൻ പുനരാരംഭിക്കും. അടുത്ത ആഴ്ച വിയന്നയിൽ സാങ്കേതിക തലത്തിലുള്ള ചർച്ചകൾ നടക്കുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.

ചില വിഷയങ്ങളിൽ ധാരണയായതായും എന്നാൽ മറ്റു ചിലതിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ തുടരുന്നതായും ഇറാൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്‌ചി പറഞ്ഞു. ഒരാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ അടുത്ത ഘട്ട ചർച്ചകൾ നടക്കും.

2003-ലെ ഇറാഖ് അധിനിവേശത്തിന് ശേഷം മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ അമേരിക്ക നടത്തുന്ന ഏറ്റവും വലിയ സൈനിക വിന്യാസമാണ് ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നത്. തിരിച്ചടിക്കുമെന്ന് ഇറാനും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ചർച്ചകൾ തുടരുന്നത് ഇറാനെ ആക്രമിക്കുമെന്ന ട്രംപിൻ്റെ ഭീഷണി കുറയ്ക്കാൻ സഹായിച്ചേക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം പൂർണ്ണമായും നിർത്തണമെന്ന അമേരിക്കയുടെ ആവശ്യം ഇറാൻ തള്ളി. എന്നാൽ മൂന്ന് മുതൽ അഞ്ച് വർഷം വരെ സമ്പുഷ്ടീകരണം നിർത്തിവെച്ചാൽ പിന്നീട് അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷണത്തിൽ കുറഞ്ഞ അളവിൽ അനുവദിക്കാമെന്ന നിർദ്ദേശം ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്. ആണവ കരാറിന് പകരമായി ഇറാൻ്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ തകർത്ത ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കണമെന്ന് ഇറാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

സ്റ്റീവ് വിറ്റ്‌കോഫ്, ട്രംപിൻ്റെ മരുമകൻ ജാരെഡ് കുഷ്നർ എന്നിവരാണ് അമേരിക്കയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസി (IAEA) മേധാവി റാഫേൽ ഗ്രോസിയും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുത്തു. ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ പദ്ധതികൾ പരിമിതപ്പെടുത്താനോ പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകൾക്കുള്ള (ഹമാസ്, ഹിസ്ബുള്ള തുടങ്ങിയവ) പിന്തുണ അവസാനിപ്പിക്കാനോ ഇറാൻ ഇതുവരെ തയ്യാറായിട്ടില്ല. മാസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഇറാൻ്റെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ അമേരിക്ക ബോംബ് സ്ഫോടനം നടത്തിയിരുന്നു, നിലവിൽ ഇറാനിലെ ആഭ്യന്തര പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും ആണവ തർക്കങ്ങൾക്കും ഇടയിലാണ് ഈ ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നത്.

‘Significant progress’; US-Iran talks over, says Omani foreign minister, mediator, still uncertain about reaching agreement