വാഷിങ്ടൺ: ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ അമേരിക്ക നേരിട്ട ഏറ്റവും വലിയ പരിസ്ഥിതി വെല്ലുവിളികളിലൊന്നായിരുന്നു അമ്ലമഴ (Acid Rain). ഫോസിൽ ഇന്ധനം ഉപയോഗിക്കുന്ന വൈദ്യുതി നിലയങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളപ്പെട്ട സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് (SO₂), നൈട്രജൻ ഓക്സൈഡുകൾ (NOx) എന്നിവ അന്തരീക്ഷത്തിൽ വ്യാപിച്ച് പിന്നീട് അമ്ലമഴയായി ഭൂമിയിലേക്ക് പതിച്ചതാണ് പരിസ്ഥിതിക്കും പൊതുജനാരോഗ്യത്തിനും ഗുരുതര ഭീഷണിയായത്. ഈ പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരം കാണാൻ 1990-ൽ അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസ് ക്ലീൻ എയർ ആക്ട് ഭേദഗതിയുടെ ഭാഗമായി ആസിഡ് റെയിൻ പ്രോഗ്രാം നടപ്പിലാക്കി.
മലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കാൻ രാജ്യവ്യാപകമായി നടപ്പാക്കിയ ആദ്യ ‘ക്യാപ്-ആൻഡ്-ട്രേഡ്’ പദ്ധതിയെന്ന പ്രത്യേകതയും ഇതിനുണ്ട്. പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വൈദ്യുതി ഉൽപാദന കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് പുറന്തള്ളാവുന്ന സൾഫർ ഡയോക്സൈഡിന് പരമാവധി പരിധി നിശ്ചയിച്ചു. അനുവദിച്ച പരിധിയിൽ താഴെ മലിനീകരണം കുറയ്ക്കുന്ന കമ്പനികൾക്ക് ബാക്കിയുള്ള വിഹിതം ഭാവിയിലേക്ക് മാറ്റിവയ്ക്കാനോ മറ്റ് കമ്പനികൾക്ക് വിൽക്കാനോ അനുമതി നൽകി. നിശ്ചിത പരിധി ലംഘിക്കുന്നവർ അധിക വിഹിതം വാങ്ങേണ്ട സംവിധാനവും ഏർപ്പെടുത്തി. മലിനീകരണം ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ കുറയ്ക്കാൻ കമ്പനികൾക്ക് ഇത് സഹായിച്ചതായി അമേരിക്കൻ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ഏജൻസി (EPA) വ്യക്തമാക്കി.
പദ്ധതി രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളിലായാണ് നടപ്പാക്കിയത്. 1995-ൽ ആരംഭിച്ച ആദ്യഘട്ടത്തിൽ പ്രധാനമായും കൽക്കരി ഉപയോഗിക്കുന്ന നൂറുകണക്കിന് വൈദ്യുതി നിലയങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി. 2000-ൽ ആരംഭിച്ച രണ്ടാംഘട്ടത്തിൽ കൽക്കരി, എണ്ണ, പ്രകൃതി വാതകം എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്ന 2,000-ത്തിലധികം വൈദ്യുതി ഉൽപാദന കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് പദ്ധതി വ്യാപിപ്പിച്ചു. സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് നിയന്ത്രണത്തിന് ‘ക്യാപ്-ആൻഡ്-ട്രേഡ്’ മാതൃക സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, നൈട്രജൻ ഓക്സൈഡ് പുറന്തള്ളൽ നിയന്ത്രിക്കാൻ വ്യത്യസ്തമായ എമിഷൻ നിരക്ക് സംവിധാനമാണ് ഉപയോഗിച്ചത്. മലിനീകരണം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യം ഇരുവിധ സംവിധാനങ്ങൾക്കും പൊതുവായിരുന്നുവെന്ന് EPA അറിയിച്ചു.
വൈദ്യുതി നിലയങ്ങൾ എങ്ങനെ മലിനീകരണം കുറയ്ക്കണമെന്ന് നിർദേശിക്കുന്നതിന് പകരം, എത്രമാത്രം മലിനീകരണം പുറത്തുവിടാമെന്ന് മാത്രമാണ് സർക്കാർ നിശ്ചയിച്ചത്. കമ്പനികൾക്ക് പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ സ്വീകരിക്കാനോ ശുദ്ധമായ ഇന്ധനത്തിലേക്ക് മാറാനോ അല്ലെങ്കിൽ മലിനീകരണ വിഹിതം വാങ്ങാനോ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകി. പുറന്തള്ളുന്ന മലിനീകരണത്തിന്റെ അളവ് കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്താൻ തുടർച്ചയായ നിരീക്ഷണ സംവിധാനവും ഏർപ്പെടുത്തി. ഇതുവഴി ഓരോ ടൺ സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് പുറന്തള്ളലും കൃത്യമായി വിലയിരുത്താൻ സാധിച്ചതായും പദ്ധതി വിശ്വാസ്യത നിലനിർത്തുന്നതിൽ ഇത് നിർണായകമായിരുന്നുവെന്നും EPA വ്യക്തമാക്കി.
മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിനിടെ വൻ നേട്ടം
പദ്ധതിയും തുടർന്ന് നടപ്പാക്കിയ മറ്റ് ശുദ്ധവായു പദ്ധതികളും ചേർന്നതിന്റെ ഫലമായി വാർഷിക സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് പുറന്തള്ളൽ 95 ശതമാനത്തിലേറെയും നൈട്രജൻ ഓക്സൈഡ് പുറന്തള്ളൽ 89 ശതമാനത്തിലേറെയും കുറഞ്ഞതായി EPAയുടെ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ പരിസ്ഥിതിക്കും പൊതുജനാരോഗ്യത്തിനും വലിയ ഗുണം ലഭിച്ചതായും ഏജൻസി വിലയിരുത്തുന്നു. 1989-91 കാലഘട്ടവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ 2020-22 കാലയളവിൽ അമ്ലമഴയുടെ പ്രധാന സൂചികയായ സൾഫേറ്റ് നിക്ഷേപം 70 ശതമാനത്തിലേറെ കുറഞ്ഞു. തടാകങ്ങളിലും നദികളിലും അമ്ലമഴ സൃഷ്ടിച്ച ദോഷഫലങ്ങളും ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞതായി ദീർഘകാല പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇപ്പോൾ ആസിഡ് റെയിൻ പ്രോഗ്രാം, ക്രോസ്-സ്റ്റേറ്റ് എയർ പൊല്യൂഷൻ റൂൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പുതിയ ശുദ്ധവായു പദ്ധതികളോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുകയാണ്. മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷവും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ രംഗത്തെ ഏറ്റവും വിജയകരമായ ദീർഘകാല നയങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഈ പദ്ധതി തുടരുകയാണെന്ന് EPA ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
In 1990, Congress created a cap-and-trade programme to cut acid-rain pollution from power plants; over decades, SO2 emissions fell by more than 95%
