ന്യൂഡൽഹി: 2026-ലെ വൈദ്യശാസ്ത്ര നോബൽ സമ്മാനത്തിന് അർഹമായ ‘ഒപ്റ്റോജെനെറ്റിക്സ്’ കണ്ടെത്തലിന് പിന്നിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞന് ആദരം. നിലവിൽ ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ (ജെഎൻയു) പ്രൊഫസറായ ഡോ. സുനീൽ കട്ടേരിയയാണ് ഈ ചരിത്രനേട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായത്. പ്രകാശമുപയോഗിച്ച് മസ്തിഷ്ക കോശങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന വിപ്ലവകരമായ സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് ഒപ്റ്റോജെനെറ്റിക്സ്.
2001-ൽ ജർമ്മനിയിലെ പ്രൊഫസർ പീറ്റർ ഹെഗെമാന്റെ ലബോറട്ടറിയിൽ ഡോക്ടറൽ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കെയാണ് സുനീൽ കട്ടേരിയ തന്റെ നിർണായക കണ്ടെത്തൽ നടത്തിയത്. ‘ക്ലാമിഡോമോണസ്’ എന്ന ഏകകോശ ഹരിതപായലിന്റെ (Alga) ജീൻ ഘടന പരിശോധിച്ച്, അതിൽ പ്രകാശത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്ന രണ്ട് പ്രോട്ടീനുകൾ അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. ഇവ പിന്നീട് ‘ചാനൽഹ്രോഡോപ്സിൻ-1’, ‘ചാനൽഹ്രോഡോപ്സിൻ-2’ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. പായലുകൾ എങ്ങനെ പ്രകാശത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അതിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്ന അടിസ്ഥാന ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരമായിരുന്നു കട്ടേരിയ ജീൻ റെക്കോർഡുകളിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയത്.
കഴിഞ്ഞ ദിവസമാണ് കാൾ ഡീസറോത്ത്, പീറ്റർ ഹെഗെമാൻ, ജോർജ്ജ് നാഗൽ എന്നിവർക്ക് ലൈറ്റ്-ഗേറ്റഡ് അയോൺ ചാനലുകളുടെ കണ്ടെത്തലിനും ഒപ്റ്റോജെനെറ്റിക്സിനും ഈ വർഷത്തെ നോബൽ സമ്മാനം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. നോബൽ കമ്മിറ്റി തങ്ങളുടെ വിശദീകരണത്തിൽ എടുത്തുപറഞ്ഞിട്ടുള്ള രണ്ട് പ്രധാന ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങളിൽ സുനീൽ കട്ടേരിയ സഹരചയിതാവാണ്.
“ഇതൊരു കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ വിജയമായിരുന്നു. വലിയ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാന ശാസ്ത്രവും അക്കാദമിക മികവും അത്യാവശ്യമാണ്,” എന്ന് പ്രൊഫ. കട്ടേരിയ പ്രതികരിച്ചു.
പ്രകാശമേൽക്കുമ്പോൾ മാത്രം തുറക്കുകയും ഇരുട്ടിൽ അടയുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ പ്രോട്ടീൻ ജീനുകൾ തലച്ചോറിലെ നാഡീകോശങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിച്ചാണ് ഒപ്റ്റോജെനെറ്റിക്സ് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുന്നത്. കൃത്യമായ കോശങ്ങളെ പ്രകാശത്തിലൂടെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ഇത് ഗവേഷകരെ സഹായിക്കുന്നു.
പഴയകാല ഇലക്ട്രോഡുകളോ മരുന്നുകളോ പോലെ കോശങ്ങളെ കൂട്ടത്തോടെ ബാധിക്കാതെ, ഒരു മില്ലിസെക്കൻഡ് കൃത്യതയോടെ നിശ്ചിത നാഡീകോശങ്ങളെ മാത്രം ഉത്തേജിപ്പിക്കാൻ ഇതിലൂടെ സാധിക്കുമെന്ന് ബിറ്റ്സ് പിലാനി, ഐഐടി മദ്രാസ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. 2012-ൽ എംഐടിയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ എലികളിൽ പ്രകാശമുപയോഗിച്ച് ഓർമ്മകളെ കൃത്രിമമായി ഉണർത്താൻ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ വിജയകരമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങളിലും ഭാവിയിലെ ചികിത്സാരീതികളിലും വൻ മാറ്റങ്ങൾക്കാണ് ഈ ഇന്ത്യൻ പങ്കാളിത്തമുള്ള കണ്ടെത്തൽ വഴിതുറന്നിരിക്കുന്നത്.
JNU Professor Sunil Kateriya behind the optogenetics discovery that won the Nobel Prize in Medicine.
