അമേരിക്കൻ മിഡ്‌ടേം തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഡെമോക്രാറ്റുകൾ നേടിയ വിജയത്തോട് വ്യത്യസ്ത പ്രതികരണങ്ങളുമായി ലോകനേതാക്കൾ. ഇറാനുമായുള്ള സംഘർഷത്തിലെ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിലപാടിനോടും മറ്റ് നയങ്ങളോടുമുള്ള അമേരിക്കൻ ജനങ്ങളുടെ എതിർപ്പായാണ് പലരും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തെ വിലയിരുത്തിയത്. ജനപ്രതിനിധിസഭയിലും സെനറ്റിലും ഡെമോക്രാറ്റുകൾ ഭൂരിപക്ഷം നേടിയതോടെ ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന് വലിയ രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചടിയാണ് നേരിട്ടത്. ഇറാനുമായുള്ള സംഘർഷം കൈകാര്യം ചെയ്ത രീതി, ഇന്ധനവില വർധന, ആഭ്യന്തര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ജനങ്ങൾക്കിടയിലെ അതൃപ്തിയാണ് ഫലത്തിൽ പ്രതിഫലിച്ചതെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ഇതോടെ ട്രംപിന്റെ നിയമനിർമാണ അജൻഡ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകാനും വൈറ്റ് ഹൗസിന് മേൽ രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദം വർധിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിൽ പ്രതികരണവുമായി ഇറാൻ പരമോന്നത നേതാവ് മുജ്തബ ഖമനയിയും രംഗത്തെത്തി. തിരഞ്ഞെടുപ്പിനു പിന്നാലെ വാഷിങ്ടണിന്റെ ഇറാൻ നയത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നവർക്ക് തെറ്റുപറ്റിയെന്ന് ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ ഐആർഎൻഎയിലൂടെ അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. അമേരിക്കൻ നയത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടാകുമെന്നോ ഇറാനോടുള്ള ശത്രുത അവസാനിക്കുമെന്നോ കരുതുന്നത് വലിയ തെറ്റാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. പിതാവും മുൻ പരമോന്നത നേതാവുമായ അലി ഖമനയി യുഎസ്-ഇസ്രയേൽ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനു പിന്നാലെ ഫെബ്രുവരി അവസാനമാണ് മുജ്തബ ഖമനയി ചുമതലയേറ്റത്. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം പൊതുവേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
അമേരിക്കൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിലും ഇറാൻ സംഘർഷം പ്രധാന വിഷയമായിരുന്നു. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സംഘർഷം രൂക്ഷമായതോടെ ഇന്ധനവില ഉയർന്നത് അമേരിക്കയിലെയും മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലെയും ജനങ്ങളെ ബാധിച്ചിരുന്നു. അമേരിക്കൻ ജനങ്ങൾ യുദ്ധത്തിനെതിരായ നിലപാടാണ് വോട്ടിലൂടെ പ്രകടിപ്പിച്ചതെന്ന് ഇറാൻ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഖർ ഖാലിബാഫും പ്രതികരിച്ചു. “യുദ്ധം വേണ്ട” എന്ന സന്ദേശമാണ് അമേരിക്കക്കാർ വോട്ടിലൂടെ നൽകിയതെന്നും തങ്ങൾ ആ സന്ദേശത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം എക്സിൽ കുറിച്ചു.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്ത സ്പെയിൻ പ്രധാനമന്ത്രി പെഡ്രോ സാഞ്ചസ്, ട്രംപ് ഭരണകൂടവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി നയങ്ങൾക്കെതിരായ ജനവിധിയായാണ് ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ദാരിദ്ര്യം വർധിപ്പിക്കുന്ന നയങ്ങൾക്കും വിദ്വേഷത്തിനും പുരുഷാധിപത്യത്തിനും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം നിഷേധിക്കുന്ന നിലപാടുകൾക്കും വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ പ്രത്യേക ആനുകൂല്യങ്ങൾക്കുമെതിരെയാണ് അമേരിക്കക്കാർ വോട്ട് ചെയ്തതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
റഷ്യയുടെ പ്രതികരണം താരതമ്യേന മിതമായിരുന്നു. ട്രംപ് ഇപ്പോഴും അധികാരത്തിലുണ്ടെന്നും സമാധാനശ്രമങ്ങൾ അദ്ദേഹം തുടരുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷയെന്നും ക്രെംലിൻ വക്താവ് ദിമിത്രി പെസ്കോവ് പറഞ്ഞു. എന്നാൽ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഇപ്പോൾ പ്രതികൂലമായ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിലാണെന്ന് റഷ്യൻ പാർലമെന്റംഗം ലിയോണിഡ് സ്ലൂട്സ്കി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അന്തിമ നിഗമനത്തിലെത്താൻ സമയമായിട്ടില്ലെങ്കിലും ട്രംപ് വലിയ വെല്ലുവിളി നേരിടുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹം സിഎൻഎന്നിനോട് പറഞ്ഞു. അമേരിക്കൻ ജനാധിപത്യത്തിനും ഡെമോക്രാറ്റുകൾക്കും നിർണായക രാത്രിയായിരുന്നു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലമെന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് ആരോഗ്യ മന്ത്രി ജെയിംസ് ഫ്രിത്ത് പ്രതികരിച്ചു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം എന്തുതന്നെയായാലും അമേരിക്കയുമായുള്ള അടുത്ത ബന്ധം ബ്രിട്ടൻ തുടരുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ഡെമോക്രാറ്റുകളുടെ വിജയത്തിനു പിന്നാലെ അമേരിക്കയുമായുള്ള ആശയവിനിമയവും സഹകരണവും ശക്തമാക്കണമെന്ന് ചൈന ആവശ്യപ്പെട്ടു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അമേരിക്കയുടെ ആഭ്യന്തര വിഷയമാണെന്ന് ചൈനീസ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് മാവോ നിങ് പറഞ്ഞു. ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും ഭരണത്തലവന്മാർ തമ്മിലുണ്ടായ പ്രധാന ധാരണകൾ നടപ്പാക്കാനും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ശരിയായി കൈകാര്യം ചെയ്യാനും സഹകരണം വിപുലീകരിക്കാനും ചൈന തയാറാണെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കി. വ്യാപാരം, സാങ്കേതികവിദ്യ, സുരക്ഷ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഭിന്നത തുടരുന്നതിനിടെയാണ് ചൈനയുടെ പ്രതികരണം.
അമേരിക്കൻ വോട്ടർമാർ മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ ദിശയാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്ന ശക്തമായ സന്ദേശമാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലമെന്ന് നോർവേ പ്രധാനമന്ത്രി യോനാസ് ഗാർ സ്റ്റോർ പറഞ്ഞു. ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിനപ്പുറം അമേരിക്കയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ഇടപെടലുകളെയും ഫലം സ്വാധീനിക്കാമെന്നും അദ്ദേഹം സൂചിപ്പിച്ചു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ലോകബന്ധങ്ങളിൽ പുതിയൊരു കാലഘട്ടത്തിന് തുടക്കമിടുമെന്ന് ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് സിറിൽ റമഫോസ പ്രതികരിച്ചു. സെനറ്റിലും ജനപ്രതിനിധിസഭയിലും ഡെമോക്രാറ്റുകൾ നിയന്ത്രണം നേടിയെന്നും അമേരിക്കൻ ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം എന്തായാലും അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തമായി തുടരുമെന്ന് തായ്‌വാൻ വ്യക്തമാക്കി. അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധം പാർട്ടി രാഷ്ട്രീയത്തിന് അതീതമാണെന്നും സുരക്ഷ, വ്യാപാരം, സാങ്കേതികവിദ്യ, വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ സഹകരണം വിപുലീകരിക്കുമെന്നും തായ്‌വാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസിലെയും പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങളിലെയും പിന്തുണ തുടർന്നും ഉറപ്പാക്കാനാണ് തായ്‌വാന്റെ ശ്രമം.
ഡെമോക്രാറ്റുകളുടെ മുന്നേറ്റം യുക്രെയ്നുള്ള പിന്തുണ, കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, മറ്റു രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം എന്നിവയിൽ പുരോഗതിക്ക് അവസരമൊരുക്കുമെന്ന് യൂറോപ്യൻ പാർലമെന്റ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ക്രിസ്റ്റൽ ഷാൾഡെമോസ് പറഞ്ഞു. എന്നാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലംകൊണ്ട് എല്ലാം ഉടൻ മെച്ചപ്പെടുമെന്ന് കരുതാനാകില്ലെന്നും അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു. യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ കൂടുതൽ സ്വയംപര്യാപ്തമാകാനും സ്വന്തം ശേഷി ശക്തിപ്പെടുത്താനുമുള്ള ശ്രമങ്ങൾ തുടരണമെന്നും അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. മിഡ്‌ടേം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ഗ്രീസും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ ബാധിക്കില്ലെന്ന് ഗ്രീക്ക് സർക്കാർ വക്താവ് പാവ്‌ലോസ് മറിനാകിസ് പറഞ്ഞു.
അമേരിക്ക തങ്ങളുടെ തന്ത്രപ്രധാന സഖ്യകക്ഷിയാണെന്നും പ്രധാന പദ്ധതികളിലും കരാറുകളിലും ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സഹകരണം തുടരുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസിലെ പ്രധാന സമിതികളിലുള്ള സ്വാധീനമുള്ള അംഗങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തമായി നിലനിർത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യവും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അമേരിക്കയുടെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര സുരക്ഷ, വ്യാപാരം, നയതന്ത്രം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുമെന്നതിനാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തെ ലോക രാജ്യങ്ങൾ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുകയാണെന്ന് നേതാക്കളുടെ പ്രതികരണങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
China to UK and Russia: How world leaders reacted to Donald Trump’s US midterms defeat
