അമേരിക്കൻ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഡെമോക്രാറ്റുകൾ നേടിയ വൻ വിജയം വാഷിങ്ടണിലെ അധികാരസമവാക്യങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. കോൺഗ്രസിന്റെ ഇരുസഭകളിലും ഭൂരിപക്ഷം നേടിയതോടെ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ നയങ്ങൾ തിരുത്താനും ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ അന്വേഷണം നടത്താനുമുള്ള നീക്കത്തിലാണ് ഡെമോക്രാറ്റുകൾ. എന്നാൽ ഇവരുടെ നിയമനിർമാണ നീക്കങ്ങൾക്ക് തടയിടാൻ പ്രസിഡന്റിന്റെ വീറ്റോ അധികാരം ഉപയോഗിക്കാനാകുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പിലാണ് ട്രംപ്.
തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിക്ക് തിരിച്ചടിയുണ്ടായതോടെ ഡെമോക്രാറ്റുകൾ വിപുലമായ നിയമനിർമാണ പദ്ധതികൾക്ക് ഒരുങ്ങുകയാണ്. എന്നാൽ കോൺഗ്രസിൽ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം അവർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള നിയമങ്ങൾ പാസാക്കാനാകില്ല. ബില്ലുകൾ തള്ളാനുള്ള പ്രസിഡന്റിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരമായ വീറ്റോ ഇപ്പോഴും ട്രംപിന്റെ കൈയിലുണ്ട്.
ഡെമോക്രാറ്റുകളുടെ വിജയത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വ്യക്തമായതോടെ ‘വീറ്റോ’ എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയ ചുവന്ന തൊപ്പിയുടെ ചിത്രം ട്രംപ് ട്രൂത്ത് സോഷ്യലിൽ പങ്കുവച്ചിരുന്നു. പ്രസിഡന്റിന് ലഭിച്ചിട്ടുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ അധികാരങ്ങളിലൊന്നാണ് വീറ്റോയെന്നും അദ്ദേഹം പ്രതികരിച്ചു.
അതേസമയം, അടുത്ത രണ്ടുവർഷവും കോൺഗ്രസ് പാസാക്കുന്ന എല്ലാ ബില്ലുകളും വീറ്റോ ചെയ്ത് സമയം ചെലവഴിക്കാൻ തനിക്ക് താൽപര്യമില്ലെന്ന് ട്രംപ് പറഞ്ഞു. എന്നിരുന്നാലും, ഭരണകൂടത്തിന്റെ നയങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ഡെമോക്രാറ്റുകൾ ഒരുങ്ങുന്നതോടെ വൈറ്റ് ഹൗസും കോൺഗ്രസും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ വീറ്റോ നിർണായകമാകും.
എന്താണ് വീറ്റോ അധികാരം?
ഭരണനിർവഹണ വിഭാഗവും നിയമനിർമാണ വിഭാഗവും തമ്മിലുള്ള അധികാര സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ സംവിധാനമാണ് വീറ്റോ. യുഎസ് ഭരണഘടനയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ ഒന്ന്, സെക്ഷൻ ഏഴ് പ്രകാരം കോൺഗ്രസിന്റെ ഇരുസഭകളും പാസാക്കുന്ന ബില്ലുകൾ നിയമമാകുന്നതിന് മുമ്പ് പ്രസിഡന്റിന്റെ അംഗീകാരത്തിന് സമർപ്പിക്കണം.
ബിൽ ലഭിച്ച് ഞായറാഴ്ച ഒഴികെയുള്ള 10 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ പ്രസിഡന്റിന് അതിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ എതിർപ്പുകൾ രേഖപ്പെടുത്തി തിരിച്ചയച്ച് വീറ്റോ ചെയ്യാം. പ്രസിഡന്റിന്റെ ഒപ്പില്ലാതെ നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ ബിൽ തിരിച്ചയച്ചാൽ, ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അത് നിയമമാകുകയും ചെയ്യും.
പ്രസിഡന്റ് സാധാരണ വീറ്റോ പ്രയോഗിച്ചാൽ ബിൽ ആദ്യം അവതരിപ്പിച്ച സഭയിലേക്ക് തിരിച്ചയയ്ക്കും. എന്നാൽ ജനപ്രതിനിധിസഭയിലും സെനറ്റിലും മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വീണ്ടും പാസാക്കിയാൽ പ്രസിഡന്റിന്റെ വീറ്റോ മറികടന്ന് ബിൽ നിയമമാക്കാം. സാധാരണ നിയമനിർമാണത്തിന് ആവശ്യമായ ഭൂരിപക്ഷത്തേക്കാൾ ഉയർന്ന പിന്തുണയാണ് ഇതിന് വേണ്ടത്.
കോൺഗ്രസിൽ ഭൂരിപക്ഷം നേടിയെങ്കിലും വീറ്റോ മറികടക്കാൻ ആവശ്യമായ മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷം ഡെമോക്രാറ്റുകൾക്കില്ല. അതിനാൽ പ്രധാനപ്പെട്ട നിയമനിർമാണ നീക്കങ്ങൾക്ക് ട്രംപിന്റെ വീറ്റോ വലിയ തടസ്സമാകാം.
പോക്കറ്റ് വീറ്റോയും പ്രയോഗിക്കാം
ട്രംപിന് ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മറ്റൊരു മാർഗമാണ് ‘പോക്കറ്റ് വീറ്റോ’. ബിൽ ലഭിച്ച് 10 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ പ്രസിഡന്റ് ഒപ്പുവയ്ക്കാതിരിക്കുകയും ഈ കാലയളവിൽ കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനം അവസാനിക്കുകയും ചെയ്താൽ ബിൽ നിയമമാകില്ല. സാധാരണ വീറ്റോയിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പോക്കറ്റ് വീറ്റോയെ മറികടക്കാൻ കോൺഗ്രസിന് കഴിയില്ല. ബിൽ വീണ്ടും അവതരിപ്പിച്ച് ഇരുസഭകളിലും പാസാക്കേണ്ടിവരും.
കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനം അവസാനിക്കാനിരിക്കെ നിയമനിർമാണം തടയാൻ വൈറ്റ് ഹൗസിന് ഈ അധികാരം ഉപയോഗിക്കാം.
വീറ്റോ ഭീഷണിയും ആയുധം
ഒരു ബിൽ പ്രസിഡന്റിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് എത്തുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ വീറ്റോ ചെയ്യുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പിലൂടെ നിയമനിർമാതാക്കളെ സമ്മർദത്തിലാക്കാനും ട്രംപിന് കഴിയും. ബില്ലുകളോടുള്ള ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കുന്ന ‘സ്റ്റേറ്റ്മെന്റ്സ് ഓഫ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ പോളിസി’ (എസ്എപി) വഴിയും വൈറ്റ് ഹൗസിന് എതിർപ്പ് അറിയിക്കാം. ചില ബില്ലുകൾ വീറ്റോ ചെയ്യുമെന്ന് ഇതിലൂടെ പരസ്യമായി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാനും സാധിക്കും.
അതേസമയം, നിയമങ്ങൾ പാസാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തെ സമ്മർദത്തിലാക്കാൻ ഡെമോക്രാറ്റുകൾക്ക് മറ്റ് മാർഗങ്ങളുണ്ട്. കോൺഗ്രസിലെ ഭൂരിപക്ഷം ഉപയോഗിച്ച് ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ അന്വേഷണം നടത്താനും ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ വിളിച്ചുവരുത്താനും രേഖകൾ ഹാജരാക്കാൻ സമൻസ് അയയ്ക്കാനും സർക്കാരിന്റെ ചെലവുകളും നയങ്ങളും പരിശോധിക്കാനും അവർക്ക് കഴിയും.
US midterms: Trump’s veto powers & how he can use them to block Democrats’ agenda
