ജനീവ: യുഎസും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ധാരണയായ പ്രാഥമിക കരാർ ഈ വെള്ളിയാഴ്ചയ്ക്ക് മുൻപ് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡൻ്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് പുറത്തുവിട്ടേക്കുമെന്ന് യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് ജെ.ഡി. വെൻസ് അറിയിച്ചു. വെറും ഒന്നര പേജ് മാത്രമുള്ള വളരെ പൊതുവായ ഒരു ധാരണാപത്രത്തിലാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒപ്പുവെച്ചിരിക്കുന്നത്. വരും ദിവസങ്ങളിലെ ചർച്ചകളിലൂടെ മാത്രമേ ഇതിൻ്റെ കൂടുതൽ വിശദാംശങ്ങൾ രൂപപ്പെടുകയുള്ളൂ. വെള്ളിയാഴ്ച ജനീവയിൽ വെച്ച് ഔദ്യോഗികമായി ഒപ്പുവെക്കുന്ന ഈ കരാറിൻ്റെ ഭാഗമായി, തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അന്നുതന്നെ കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനായി വീണ്ടും തുറക്കുമെന്ന് മുതിർന്ന യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ വ്യക്തമാക്കി.
നിലവിൽ ഫ്രാൻസിൽ നടക്കുന്ന ജി7 ഉച്ചകോടിക്കിടെ, ഫ്രഞ്ച് പ്രസിഡൻ്റ് ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോണുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയിലാണ് കരാർ ഒപ്പിട്ട വിവരം ട്രംപ് ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചത്. ഡോണൾഡ് ട്രംപ്, ജെ.ഡി. വാൻസ്, ഇറാൻ്റെ പാർലമെൻ്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഘാലിബാഫ് എന്നിവർ ഡിജിറ്റലായാണ് ഈ പ്രാഥമിക രേഖയിൽ ഒപ്പുവെച്ചത്. ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള സാങ്കേതിക ചർച്ചകൾ ഈ ആഴ്ച ആരംഭിക്കുമെന്നും, ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കുന്നതും ആസ്തികൾ വിട്ടുകൊടുക്കുന്നതും ഇറാൻ കരാറിലെ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കുന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുമെന്നും ഉദ്യോഗസ്ഥർ വ്യക്തമാക്കി.
കരാറിൻ്റെ ഒന്നാം ഖണ്ഡികയിൽ ഇറാൻ പ്രാദേശിക സമാധാനത്തിനും സുസ്ഥിരതയ്ക്കും വേണ്ടി നിലകൊള്ളുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിൻ്റെ ഭാഗമായി ഇറാൻ ആണവായുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കില്ല എന്ന കാര്യത്തിൽ കൃത്യമായ ഉറപ്പ് നൽകേണ്ടതുണ്ട്. കൂടാതെ ഭീകര സംഘടനകൾക്കുള്ള ധനസഹായം ഇറാൻ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നും വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. ഈ താൽക്കാലിക കരാർ നിലവിലെ വെടിനിർത്തൽ കാലാവധി 60 ദിവസത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടും. ഈ സമയത്തിനുള്ളിൽ ഇരുപക്ഷവും അന്തിമ കരാറിൻ്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്ത് തീരുമാനിക്കും.
പാകിസ്ഥാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹബാസ് ഷെരീഫിൻ്റെ മധ്യസ്ഥതയിലാണ് ഈ സുപ്രധാന മുന്നേറ്റം ഉണ്ടായത്. ലെബനൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ മുന്നണികളിലെയും സൈനിക നടപടികൾ ഉടനടി അവസാനിപ്പിക്കാൻ കരാറിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ടെന്ന് പാക് പ്രധാനമന്ത്രി അറിയിച്ചു. എന്നാൽ ലെബനൻ ഈ വെടിനിർത്തൽ പരിധിയിൽ വരുമെങ്കിലും, ലെബനൻ പ്രദേശത്ത് നിന്ന് ഇസ്രായേൽ സൈന്യത്തെ പിൻവലിക്കുന്നത് ഈ കരാറിൻ്റെ ഭാഗമല്ലെന്ന് യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പറഞ്ഞു. ആക്രമണങ്ങൾക്കെതിരെ സ്വയം പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള അവകാശം ഇസ്രായേലിനുണ്ടെന്ന് യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കരാർ നിലവിൽ വന്നാലും ലെബനൻ, സിറിയ, ഗാസ എന്നീ മേഖലകളിൽ സുരക്ഷാ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഇസ്രായേൽ സൈന്യം തുടരുമെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി ബെന്യാമിൻ നെതന്യാഹു വ്യക്തമാക്കി. കരാർ ഉണ്ടായാലും ഇല്ലെങ്കിലും ഇറാനെ ആണവായുധം കൈക്കലാക്കാൻ അനുവദിക്കില്ലെന്നും നെതന്യാഹു ആവർത്തിച്ചു. അതിനിടെ, സമാധാന കരാർ പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് ശേഷം തെക്കൻ ലെബനനിൽ ഇസ്രായേൽ നടത്തിയ ആദ്യ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ ഒരാൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇതിന് തിരിച്ചടിയായി ഇസ്രായേൽ സൈന്യത്തിന് നേരെ മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും അയച്ചതായി ഹിസ്ബുള്ളയും അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
Iran peace deal: Trump may release preliminary outline before Friday, says Vance
