പാരീസ്: ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ ഗതാഗതവും വാണിജ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളും പൂർണ്ണമായും സാധാരണ നിലയിലാകാൻ ഈ വർഷാവസാനം വരെ സമയമെടുത്തേക്കുമെന്ന് സമുദ്രഗതാഗത വിദഗ്ദ്ധന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്. അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമമായ സി.എൻ.എൻ ചാനലിന്റെ ‘കണക്ട് ദ വേൾഡ്’ എന്ന പരിപാടിയിൽ സംസാരിക്കവെ പ്രമുഖ സമുദ്ര വാർത്താ ഏജൻസിയായ ലോയ്ഡ്സ് ലിസ്റ്റിന്റെ എഡിറ്റർ റിച്ചാർഡ് മീഡാണ് ഈ വിലയിരുത്തൽ നടത്തിയത്. പ്രതിസന്ധികൾ പരിഹരിച്ച് കാര്യങ്ങൾ സാധാരണ നിലയിലാകാൻ ദിവസങ്ങളോ ആഴ്ചകളോ അല്ല, മറിച്ച് ഈ വർഷാവസാനം വരെ കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരുമെന്നാണ് നിലവിലെ സാഹചര്യം വ്യക്തമാക്കുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. നിലവിൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സമയപരിധികൾ അമിത പ്രതീക്ഷയോടെയാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
സഞ്ചാര സ്വാതന്ത്ര്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള മൈനുകൾ നീക്കം ചെയ്യുമെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, മൈനുകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സൈനിക ദൗത്യം അവിടെ എത്രത്തോളം മൈനുകൾ കണ്ടെത്തും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുമെന്നും അതിന് വലിയ തോതിൽ സമയമെടുക്കുമെന്നും റിച്ചാർഡ് മീഡ് വ്യക്തമാക്കി. നിലവിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന എണ്ണക്കപ്പലുകളെ പുറത്തെത്തിക്കുക എന്നത് മാത്രമല്ല പ്രധാന വെല്ലുവിളി, മറിച്ച് കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന അസംസ്കൃത എണ്ണശേഖരം മാറ്റുന്നതിനായി ഒഴിഞ്ഞ കപ്പലുകൾ സുരക്ഷിതമായി ഈ പാതയിലേക്ക് എത്തിക്കുക എന്നതും കടുത്ത ദൗത്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു.
ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിൽ ഒപ്പുവെച്ച താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ കരാറിന്റെ പകർപ്പുകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നത്. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ശത്രുത അവസാനിപ്പിക്കുക, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുക, ഇറാന്മേലുള്ള സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് നൽകുക, തങ്ങൾ ഒരിക്കലും ആണവായുധം നിർമ്മിക്കില്ലെന്ന ഇറാന്റെ പ്രഖ്യാപനം ആവർത്തിക്കുക എന്നിവയാണ് കരാറിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ. എന്നാൽ, ഈ ഔദ്യോഗിക കരാർ രേഖയിൽ ‘ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്’ എന്ന് നേരിട്ട് പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. പകരം പേർഷ്യൻ ഗൾഫ് മുതൽ ഒമാൻ കടൽ വരെയുള്ള ജലപാത എന്നാണ് ഇതിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഈ ഒഴിവാക്കലിന്റെ കാരണം വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും, 30 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ കപ്പൽ ഗതാഗതം യുദ്ധത്തിന് മുൻപുള്ള അവസ്ഥയിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരുമെന്ന് മാത്രമാണ് കരാറിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
