ലഹോർ: ഇസ്ലാമാബാദ് ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സെന്റർ ഫോർ റിസർച്ച് ആൻഡ് സെക്യൂരിറ്റി സ്റ്റഡീസ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടർ ഇംതിയാസ് ഗുല്ലിന്റെ നിരീക്ഷണത്തിൽ, സൗദി അറേബ്യ, പാകിസ്ഥാൻ, തുർക്കി എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഒപ്പുവെച്ച ‘മക്ക കരാറിന്’ പിന്നിൽ അബ്രഹാം ഉടമ്പടി വിപുലീകരിക്കാൻ അമേരിക്ക ശ്രമിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ഒരു പ്രധാന കാരണമാണ്.
അൽ ജസീറയോട് സംസാരിക്കവെ അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ:
അമേരിക്കയുടെ പിന്തുണ: പാകിസ്ഥാനിലെ നിലവിലുള്ള ഭരണക്രമത്തിന് അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നതിന് പാകിസ്ഥാന് യു.എസിന്റെ പിന്തുണ ആവശ്യമാണ്.
മുസ്ലിം ലോകത്തെ ആശങ്ക: ഇസ്രായേലുമായി അറബ് രാജ്യങ്ങൾ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്ന അബ്രഹാം ഉടമ്പടി വിപുലീകരിക്കപ്പെടുന്നത് സൗദി അറേബ്യ, പാകിസ്ഥാൻ, ഇറാൻ, തുർക്കി തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ ആശങ്കകൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്.
സംയുക്ത പ്രതിരോധത്തിന്റെ ആവശ്യം: നിലവിൽ ഇസ്രായേലിൽ നിന്ന് പാകിസ്ഥാന് നേരിട്ട് വലിയ ഭീഷണികളൊന്നുമില്ലെങ്കിലും, അബ്രഹാം ഉടമ്പടി കൂടുതൽ വിപുലീകരിക്കുന്നതിലൂടെ ഇറാന്റെ സ്വാധീനം ഇല്ലാതാക്കാനും ഇസ്രായേലിന്റെ അധിനിവേശങ്ങൾക്കെതിരെ പാകിസ്ഥാനുള്ളിൽ നിന്നുള്ള എതിർപ്പുകളെ നിർവീര്യമാക്കാനും വഴിയൊരുങ്ങുമെന്ന ശക്തമായ വിലയിരുത്തൽ പാകിസ്ഥാനിലെ പ്രമുഖ വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലുണ്ട്. ഇതിനെ പ്രതിരോധിക്കാനാണ് ഈ രാജ്യങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് അണിനിരക്കുന്നത്.
ട്രംപിന്റെ സമ്മർദ്ദം: സൗദി അറേബ്യയ്ക്ക് ആണവ സാങ്കേതികവിദ്യ നൽകുന്ന കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചതിന് പിന്നാലെ അബ്രഹാം ഉടമ്പടി ഭാഗമാകാൻ ട്രംപ് സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയിരുന്നു. ട്രംപ് വൈറ്റ് ഹൗസിൽ തുടരുന്നിടത്തോളം കാലം അബ്രഹാം ഉടമ്പടിയുടെ ഭാഗമാകേണ്ടി വരുമെന്ന ഭയം ഈ രാജ്യങ്ങളെ വേട്ടയാടിക്കൊണ്ടിരിക്കും.
