ഇറാൻ തുറമുഖം സന്ദർശിച്ചശേഷം നാവിക ഉപരോധം ലംഘിച്ച് മേഖലയ്ക്കു പുറത്തുകടക്കാൻ ശ്രമിച്ച ചരക്കുകപ്പലിനു നേരെ ആക്രമണം നടത്തിയതിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ട് യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് (സെന്റ്കോം). സെന്റ് കിറ്റ്സ് പതാകയുള്ള എംവി ഹുദ എന്ന കപ്പലിനു നേരെ നവംബർ ഏഴിന് ഗൾഫ് ഓഫ് ഒമാനിൽ ആക്രമണം നടത്തിയെന്നാണ് യുഎസിന്റെ വിശദീകരണം. മുന്നറിയിപ്പുകൾ അവഗണിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് കപ്പലിന്റെ പിൻഭാഗത്ത് യുഎസ് സൈനിക വിമാനം കൃത്യമായ ലക്ഷ്യത്തോടെ ആയുധങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ച് കപ്പൽ പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കിയെന്നും സെന്റ്കോം അറിയിച്ചു.
ഇറാൻ തുറമുഖങ്ങൾക്കു ചുറ്റും മാസങ്ങളായി യുഎസ് നാവിക ഉപരോധം തുടരുകയാണ്. ആഗോള എണ്ണനീക്കത്തിന്റെ പ്രധാന പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനു സമീപവും ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കപ്പലിലെ ജീവനക്കാരോട് ലക്ഷ്യമിട്ട ഭാഗങ്ങളിൽനിന്ന് മാറാൻ നിർദേശിച്ച ശേഷമാണ് ആക്രമണം നടത്തിയതെന്ന് സെന്റ്കോം വ്യക്തമാക്കി. ഗൾഫ് ഓഫ് ഒമാനിൽ ചരക്കുകപ്പലിനു നേരെ യുഎസ് ആക്രമണം സ്ഥിരീകരിച്ച് പുറത്തുവിടുന്ന ആദ്യ വിവരമാണിത്. മേഖലയിൽ സ്ഫോടനങ്ങൾ നടന്നതായി നേരത്തേ റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും യുഎസ് സൈന്യം അവ സ്ഥിരീകരിച്ചിരുന്നില്ല.
അതിനിടെ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഖേഷം ദ്വീപിലും ജാസ്ക് തുറമുഖത്തും ശനിയാഴ്ച വൈകിട്ട് സ്ഫോടനങ്ങളുണ്ടായതായി ഇറാൻ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. സ്ഫോടനങ്ങളുടെ കാരണം വ്യക്തമായിട്ടില്ല. ഹോർമുസ് മേഖലയിൽ രണ്ട് എണ്ണക്കപ്പലുകൾ മൈനിൽ തട്ടി തീപിടിച്ചതായും ഇറാൻ സൈന്യം അറിയിച്ചു. കപ്പലുകളുടെ പേരോ പതാകയോ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമോ വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. ഇറാനെതിരെ പരിമിതമായ പുതിയ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയതായി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് സ്ഥിരീകരിച്ചതിന് പിന്നാലെയാണ് പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങൾ. ഇറാന്റെ വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനത്തെയാണ് ലക്ഷ്യമിട്ടതെന്നും ആക്രമണം ചെറുതായിരുന്നെന്നും ട്രംപ് വെള്ളിയാഴ്ച പറഞ്ഞു. എന്നാൽ, ഇതേക്കുറിച്ച് സെന്റ്കോം പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല.
നവംബർ മൂന്നിലെ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഇറാനെതിരെ വീണ്ടും ആക്രമണം നടത്തുന്നത് പരിഗണിക്കുമെന്ന് ട്രംപ് നേരത്തേ പറഞ്ഞിരുന്നു. രണ്ടുമാസത്തോളമായി നിലനിൽക്കുന്ന വെടിനിർത്തലിനുശേഷം പൂർണതോതിലുള്ള സൈനിക നീക്കം പുനരാരംഭിക്കാനുള്ള സാധ്യത മധ്യപൂർവേഷ്യയിൽ ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ, സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കാൻ നയതന്ത്ര ചർച്ചകളും തുടരുകയാണ്. ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ഖത്തർ മുന്നോട്ടുവച്ച നിർദേശങ്ങൾ ടെഹ്‌റാൻ പരിശോധിച്ചുവരികയാണെന്ന് മേഖലയിലെ രണ്ട് സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ അറിയിച്ചു.
രണ്ടുദിവസത്തെ താൽക്കാലിക ധാരണയാണ് ഖത്തറിന്റെ നിർദേശത്തിലുള്ളത്. ആദ്യദിവസം ഇറാൻ തുറമുഖങ്ങളിലെ നാവിക ഉപരോധം യുഎസ് പിൻവലിക്കുകയും ഉപരോധത്തെത്തുടർന്ന് മരവിപ്പിച്ച ഇറാന്റെ ചില ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകുകയും വേണം. പകരമായി, യുഎസും ഇസ്രയേലും ആക്രമിച്ച ആണവകേന്ദ്രങ്ങളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ ഏജൻസിയുടെ (ഐഎഇഎ) പരിശോധനയ്ക്ക് ഇറാൻ അനുമതി നൽകണം. രണ്ടാം ദിവസം ഒമാനുമായി ധാരണയിലെത്തിയ പുതുക്കിയ ക്രമീകരണപ്രകാരം ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഇറാൻ വീണ്ടും തുറക്കും. എന്നാൽ, നിർദേശത്തിന് യുഎസിന്റെ അംഗീകാരം ലഭിച്ചിട്ടില്ല. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുമായി ജലപാത സംബന്ധിച്ച് സ്ഥിരമായ ധാരണയിലെത്തുന്നതുവരെ ഈ ക്രമീകരണം താൽക്കാലികമായിരിക്കും.
നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കിയാൽ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയത്തിന്റെ ശേഖരം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും വിപുലമായ ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കുമെന്നാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പറയുന്നത്. എന്നാൽ, ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കുക, സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിക്കുക, മരവിപ്പിച്ച ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകുക, യുദ്ധനഷ്ടത്തിന് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുക, ലെബനനിലെ ഇസ്രയേൽ സൈനിക നടപടികൾ ഉൾപ്പെടെ മേഖലയിലെ ശത്രുത അവസാനിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കാതെ ആണവപദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് ചർച്ചയ്ക്കില്ലെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാടെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതിയാണ് സമഗ്ര കരാറിന് മുന്നിലുള്ള പ്രധാന തടസ്സം. എട്ടുമാസത്തിലേറെയായി തുടരുന്ന സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന കരാറിൽ ഈ വിഷയം ഉൾപ്പെടണമെന്ന് ട്രംപ് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ആണവപദ്ധതി സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ളതാണെന്നാണ് ഇറാന്റെ വാദം. എന്നാൽ, 60 ശതമാനം ശുദ്ധിയുള്ള 440.9 കിലോഗ്രാം യുറേനിയം ഇറാന്റെ കൈവശമുണ്ടെന്നാണ് ഐഎഇഎയുടെ കണക്ക്. ആയുധനിർമാണത്തിന് ആവശ്യമായ 90 ശതമാനം സമ്പുഷ്ടീകരണത്തിലേക്ക് എത്താൻ താരതമ്യേന ചെറിയ സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റം മാത്രമാണ് ഇനി വേണ്ടത്. ഇത്രയും ഉയർന്ന തോതിൽ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയത്തിന് സിവിലിയൻ ഊർജമേഖലയിൽ ഉപയോഗമില്ലെന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
ഫെബ്രുവരി 28ന് യുഎസും ഇസ്രയേലും ഇറാനെതിരെ ആക്രമണം ആരംഭിച്ചതോടെയാണ് സംഘർഷം തുടങ്ങിയത്. ഇറാന്റെ ഭരണകൂടത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ, ആണവ പദ്ധതികൾ തകർക്കുകയുമായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. ജൂണിൽ സ്ഥിരമായ പരിഹാരത്തിലേക്കുള്ള വഴി തുറക്കുന്ന ധാരണാപത്രത്തിൽ യുഎസും ഇറാനും ഒപ്പുവച്ചെങ്കിലും വ്യവസ്ഥകൾ ലംഘിച്ചെന്ന് ഇരുപക്ഷവും പരസ്പരം ആരോപിച്ചതോടെ ധാരണ തകരുകയായിരുന്നു.
US Centcom shows strike commercial vessel in Hormuz that allegedly defied Iran blockade
