ടെഹ്റാൻ: ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയും ഇന്ധന വിപണിയെയും ആശങ്കയിലാഴ്ത്തിയ അമേരിക്ക-ഇറാൻ യുദ്ധത്തിന് അന്ത്യമാകുന്നു. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സമാധാന കരാർ അന്തിമഘട്ടത്തിലാണെന്നും ഇതിൻ്റെ ഭാഗമായി ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കപ്പൽ ചാലായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഉടൻ തുറന്നുനൽകുമെന്നും ഇറാൻ്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി സയീദ് അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
“അമേരിക്കയുമായി നിലനിൽക്കുന്ന യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു കരാറിലേക്ക് നമ്മൾ വളരെ അടുത്തെത്തിക്കഴിഞ്ഞു. ഈ കരാറിന്റെ ഭാഗമായി ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറന്നുകൊടുക്കാൻ നമ്മൾ തയ്യാറാണ്. ഇതിന് പകരമായി, ഇറാന് മേൽ അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന കപ്പൽ ഗതാഗത ഉപരോധം അവർ പൂർണ്ണമായും നീക്കം ചെയ്യും. എന്നാൽ, രാജ്യത്തിൻ്റെ ആണവ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ ചർച്ചകൾ ഇപ്പോൾ ഉണ്ടാകില്ല, അവ പിന്നീട് മാത്രമേ ആരംഭിക്കുകയുള്ളൂ.”
പാകിസ്ഥാൻ, ഖത്തർ എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ ശക്തമായ മധ്യസ്ഥതയിലാണ് 14 ഇനങ്ങൾ അടങ്ങിയ ചരിത്രപ്രധാനമായ ധാരണാപത്രം രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. കരാർ ഒപ്പിടാൻ സന്നദ്ധത പ്രകടിപ്പിച്ച യു.എസ് പ്രസിഡൻ്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ്, ഇറാനെതിരെയുള്ള നിശ്ചിത ആക്രമണങ്ങൾ റദ്ദാക്കിയതായും അറിയിച്ചു.
ഉടമ്പടിയിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ
- കരാർ ഒപ്പുവെക്കുന്നതോടെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം ഇറാൻ പുനഃസ്ഥാപിക്കും. ലോകത്തെ എണ്ണ-ദ്രവീകൃത പ്രകൃതിദത്ത വാതക (എൽഎൻജി) വിപണിയുടെ ജീവനാഡിയായ ഈ പാത തുറക്കുന്നതിന് പകരമായി, അമേരിക്ക ഇറാന് മേൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ യുദ്ധകാല കപ്പൽ ഗതാഗത ഉപരോധം ഉടനടി പിൻവലിക്കും.
- ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന ചർച്ചകൾ രണ്ടാം ഘട്ടമായിട്ടായിരിക്കും നടക്കുക. അടുത്ത 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഇറാൻ്റെ കൈവശമുള്ള സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം (ആണവായുധ നിർമ്മാണത്തിന് ആവശ്യമായ പ്രധാന ഘടകം) പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിക്കുന്നതിനും അത് രാജ്യത്തിന് പുറത്തേക്ക് മാറ്റുന്നതിനുമുള്ള കൃത്യമായ ചട്ടക്കൂട് ഇരുരാജ്യങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്ത് തീരുമാനിക്കും.
- മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് മേഖലയിൽ സമാധാനം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി ലെബനനിലെ ഹിസ്ബുള്ള ഉൾപ്പെടെയുള്ള സായുധ സഖ്യ ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് നൽകിവരുന്ന സാമ്പത്തിക-സൈനിക സഹായങ്ങൾ ഇറാൻ പൂർണ്ണമായും നിർത്തലാക്കണം.
- ഇറാന് മുൻകൂറായി യാതൊരുവിധ പണമോ അല്ലെങ്കിൽ വിദേശത്ത് മരവിപ്പിക്കപ്പെട്ട സ്വത്തുക്കളോ വിട്ടുനൽകില്ലെന്ന് യു.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ വ്യക്തമാക്കി. ഇറാൻ്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ഓരോ നീക്കങ്ങളും കൃത്യമായി പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പുവരുത്തിയ ശേഷം മാത്രമേ ഘട്ടം ഘട്ടമായി സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ നൽകൂ.
കഴിഞ്ഞ ഫെബ്രുവരി 28-ന് അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും സംയുക്തമായി ഇറാനിൽ നടത്തിയ വ്യോമാക്രമണത്തോടെയാണ് നിലവിലെ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചത്. ഇതിന് തിരിച്ചടിയായി ഇറാൻ ഇസ്രായേലിനും ഗൾഫിലെ അമേരിക്കൻ സഖ്യരാജ്യങ്ങൾക്കും നേരെ മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുകയും ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും ഈ ആഴ്ചയും ഇരുവിഭാഗവും ശക്തമായ തിരിച്ചടികൾ നടത്തിയിരുന്നു.
നിലവിലെ സമാധാന ചർച്ചകളിൽ ഇസ്രായേൽ നേരിട്ട് പങ്കാളിയല്ല. മുൻപ് പലതവണ ഇത്തരം ചർച്ചകൾ അവസാന നിമിഷം പരാജയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഇത്തവണ ഇരുവിഭാഗവും വലിയ ശുഭപ്രതീക്ഷയിലാണ്.
US-Iran war nears end; Strait of Hormuz to open soon. Crucial 14-point peace deal in final stages, says Iran
