ദോഹ: അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ വാരാന്ത്യത്തിലുണ്ടായ ശക്തമായ സൈനിക സംഘർഷങ്ങൾ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെ വീണ്ടും യുദ്ധഭീതിയിലാഴ്ത്തി. മേഖലയിൽ നിലവിലുള്ള താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ കരാറിന് ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണിയായി തുടരുന്നത് ഈ തന്ത്രപ്രധാനമായ എണ്ണക്കടത്തു പാതയുടെ യഥാർത്ഥ നിയന്ത്രണം ആർക്കാണെന്നതിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കമാണെന്ന് ഈ പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങൾ അടിവരയിടുന്നു.
നിലവിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം വ്യത്യസ്ത പാതകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇതിൽ ഇറാന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പാതയിലൂടെ മാത്രമേ ചരക്കുകപ്പലുകൾ സഞ്ചരിക്കാവൂ എന്ന് ടെഹ്റാൻ കർശനമായി നിർബന്ധം പിടിക്കുന്നു. മറ്റ് ബദൽ പാതകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ശ്രമിച്ച കപ്പലുകൾക്ക് നേരെ ഇറാൻ സൈന്യം വെടിയുതിർത്തതോടെ, ഈ റൂട്ടുകളെല്ലാം ഒട്ടും സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത അവസ്ഥയിലായി മാറി.
കടലിടുക്കിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്ക് നേരെ ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക് നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി യുഎസ് സൈന്യം ഇറാനിലെ ചില കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ശക്തമായ പ്രത്യാക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ അമേരിക്കൻ തിരിച്ചടിക്കു മുന്നിൽ ഒട്ടും വഴങ്ങാൻ ഇറാൻ തയ്യാറായിട്ടില്ല. യുദ്ധത്തിലൂടെ തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച ഏറ്റവും വലിയ തന്ത്രപ്രധാനമായ നേട്ടമായ ഹൊർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം, സ്വന്തം അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ തകർന്നടിയേണ്ടി വന്നാൽ പോലും ഏതറ്റം വരെയും പോയി സംരക്ഷിക്കുമെന്ന ശക്തമായ സൂചനയാണ് ഇറാൻ നൽകുന്നത്.
ഏകദേശം ഒരാഴ്ചയായി മേഖലയിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതം മികച്ച രീതിയിൽ വീണ്ടെടുപ്പിലേക്ക് നീങ്ങുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ വാരാന്ത്യത്തിലുണ്ടായ ഈ അപ്രതീക്ഷിത സൈനിക നീക്കങ്ങൾ കാരണം ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കപ്പലുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ പെട്ടെന്ന് വലിയ ഇടിവുണ്ടായതായി അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സുരക്ഷാ ഭീഷണിയെത്തുടർന്ന് കപ്പലുകൾ മറ്റ് ബദൽ പാതകളിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയപ്പോഴും, ഇറാന്റെ അംഗീകാരമുള്ള വടക്കൻ പാതയിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം കാര്യമായ മാറ്റമില്ലാതെ സാധാരണ നിലയിൽ തുടരുന്നതായി ഷിപ്പിംഗ് വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ഈ വലിയ തിരിച്ചടികൾക്കിടയിലും, നിലവിലെ സാഹചര്യം ഒരു സമ്പൂർണ്ണ യുദ്ധത്തിലേക്ക് വഴിമാറാൻ സാധ്യതയില്ലെന്നാണ് സമുദ്ര സുരക്ഷാ വിദഗ്ദ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ. തിങ്കളാഴ്ചയോടെ മേഖലയിൽ വീണ്ടും ശാന്തത കൈവന്നത് ഇതിന്റെ സൂചനയായി അവർ കാണുന്നു. നിലവിലെ സംഘർഷങ്ങൾ കേവലം കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണാവകാശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഇരുപക്ഷത്തിന്റെയും വ്യത്യസ്തമായ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ മൂലമുള്ളതാണെന്ന് അവർ വിലയിരുത്തുന്നു.
“ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഇപ്പോഴും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന തർക്കവിഷയമായി തുടരുകയാണ്. എങ്കിലും നിലവിലുള്ള നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രവും ഇതുതന്നെയാണ്. തിരിച്ചടികൾ നൽകാൻ മടിക്കില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കുമ്പോഴും, അമേരിക്കയും ഇറാനും നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടെ വഴി പൂർണ്ണമായി അടയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഈ നീക്കങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു.” മാരിടൈം റിസ്ക് കൺസൾട്ടൻസിയായ ‘മാറിസ്ക്സിന്റെ’ സിഇഒ ദിമിത്രിസ് മാനിയാറ്റിസ് പറഞ്ഞു.
ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഔദ്യോഗിക ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ട് പോകുന്നിടത്തോളം കാലം, കനത്ത സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകളോടെ വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്ക് ഈ പാത ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്നാണ് മാനിയാറ്റിസിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. എങ്കിലും ഇവിടുത്തെ സുരക്ഷാ അന്തരീക്ഷം ഇപ്പോഴും അതീവ സങ്കീർണ്ണമാണെന്നും ഏതുനിമിഷവും ചെറിയൊരു മുന്നറിയിപ്പ് പോലുമില്ലാതെ സാഹചര്യങ്ങൾ മാറിമറിഞ്ഞേക്കാമെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
