ഇറാൻ യുദ്ധകാലത്ത് അമേരിക്ക സംരക്ഷണം നൽകിയ ഇസ്രയേൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സഖ്യരാജ്യങ്ങൾ യുദ്ധച്ചെലവുകൾ പൂർണ്ണമായും തിരികെ നൽകണമെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ്. യുദ്ധത്തിനായി അമേരിക്ക ചെലവാക്കിയ വലിയ തുക ഈ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഈടാക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. സിബിഎസ് ന്യൂസിന്റെ ’60 മിനിറ്റ്സ്’ പരിപാടിയിൽ റോസ് ഡൗത്താറ്റുമായി നടത്തിയ അഭിമുഖത്തിലാണ് ട്രംപ് ഇക്കാര്യം വെളിപ്പെടുത്തിയത്. അമേരിക്കൻ സഹായമില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ഇസ്രയേൽ എന്നൊരു രാജ്യം ഇന്ന് നിലനിൽക്കില്ലായിരുന്നുവെന്നും, അമേരിക്കൻ ബി-2 ബോംബറുകൾ ഇറാന്റെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് നേരെ നടത്തിയ ആക്രമണമാണ് ഇസ്രയേലിനെ രക്ഷിച്ചതെന്നും ട്രംപ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
പെന്റഗണിന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഒക്ടോബർ 16 വരെ ഇറാൻ യുദ്ധത്തിനായി അമേരിക്ക 47.1 ബില്യൺ ഡോളർ (ഏകദേശം 3.9 ലക്ഷം കോടി രൂപ) ചെലവഴിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആയുധങ്ങൾ, സൈനിക നീക്കങ്ങൾ, ഉപകരണങ്ങളുടെ നാശനഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഈ തുക. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന് സംരക്ഷണം നൽകുന്ന സൈന്യത്തെ പിൻവലിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യത്തിന്, അതിന് ചെലവാകുന്ന പണം തിരികെ ലഭിക്കുമെന്നാണ് ട്രംപ് മറുപടി നൽകിയത്. എന്നാൽ പണം തിരികെ നൽകുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കരാറുകളോ മറ്റ് തെളിവുകളോ അദ്ദേഹം പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ല; വൈറ്റ് ഹൗസും ഇതിനോട് പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല.
യുദ്ധം ആഗോള എണ്ണവിപണിയെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വോർട്ടെക്സ സ്ഥാപനത്തിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ധന കയറ്റുമതിയിൽ സാധാരണ നിരക്കിനേക്കാൾ മൂന്നിലൊന്ന് കുറവ് രേഖപ്പെടുത്തി. ഇറാൻ യുദ്ധവും ഇന്ധനവില വർധനവും ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിക്ക് കനത്ത തിരിച്ചടിയുണ്ടാക്കിയെന്ന് ട്രംപ് സമ്മതിക്കുകയുണ്ടായി. വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസും തോൽവിക്ക് കാരണം യുദ്ധമാണെന്ന് കുറ്റപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. നിലവിൽ ഇറാനുമായി നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കാനുള്ള നീക്കങ്ങളും വാഷിംഗ്ടൺ നടത്തുന്നുണ്ട്.
സഖ്യരാജ്യങ്ങൾ പണം തിരികെ നൽകുമെന്ന പ്രഖ്യാപനത്തിൽ ഔദ്യോഗിക രേഖകളൊന്നുമില്ലെങ്കിലും, ഇസ്രായേലിന് നൽകുന്ന നിരുപാധിക പിന്തുണയിൽ നിന്ന് അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയം പിന്മാറുന്നതിന്റെ സൂചനയായാണ് ട്രംപിന്റെ വാക്കുകൾ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. ഒരുകാലത്ത് ഡെമോക്രാറ്റിക്, റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടികൾ ഒരുപോലെ ഇസ്രായേലിനെ പിന്തുണച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, നിലവിൽ ഇസ്രായേലിന് നൽകിവരുന്ന സൈനിക-സാമ്പത്തിക സഹായങ്ങൾ അമേരിക്കയിലെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വലിയ വിവാദവിഷയമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
