ടെഹ്റാൻ: ഇറാന്റെ കൊല്ലപ്പെട്ട പരമോന്നത നേതാവ് അയത്തുല്ല അലി ഖമനേയിയുടെ സംസ്കാരച്ചടങ്ങിനായി തിങ്കളാഴ്ച ടെഹ്റാനിൽ ഒഴുകിയെത്തി ജനസാഗരം. ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പുറത്തുവന്നിട്ടില്ലെങ്കിലും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. നാല് പതിറ്റാണ്ട് മുമ്പ് മുൻ പരമോന്നത നേതാവ് അയത്തുല്ല റുഹൊല്ല ഖമനേയിയുടെ സംസ്കാരച്ചടങ്ങിന് എത്തിയ ജനക്കൂട്ടത്തിന് സമാനമായ സാന്നിധ്യമാണ് ഇത്തവണയും ദൃശ്യമായത്.
ടെഹ്റാനിലെ പ്രധാന പാതകളും ബൊളിവാർഡുകളും ജനങ്ങളെക്കൊണ്ട് നിറഞ്ഞു. ഇറാൻ അടുത്തിടെ അമേരിക്കയുമായും ഇസ്രായേലുമായും അഞ്ച് ആഴ്ച നീണ്ട യുദ്ധം നേരിട്ടതിന് പിന്നാലെയാണ് സംസ്കാരച്ചടങ്ങ് നടന്നത്. രാജ്യത്തിന്റെ ഐക്യവും പ്രതിരോധശേഷിയും ലോകത്തിന് മുന്നിൽ പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള അവസരമായാണ് ചടങ്ങുകളെ ഇറാൻ കണ്ടതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. അതേസമയം, ഖമനേയിയുടെ പകരം പുതിയ പരമോന്നത നേതാവായി ആരെത്തുമെന്ന ചർച്ചകളും ശക്തമാണ്.
അധികാരമേറ്റതിന് ശേഷം പൊതുവേദികളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്ത മകൻ മൊജ്തബ ഖമനേയിയുടെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് അഭ്യൂഹങ്ങൾ തുടരുന്നത്. ടെഹ്റാനിലെ ഗ്രാൻഡ് മൊസല്ല മതസമുച്ചയത്തിൽ രണ്ട് ദിവസം പൊതുദർശനത്തിന് വെച്ചശേഷമാണ് ഖമനേയിയുടെ ഭൗതികദേഹം നഗരത്തിലൂടെ ഘോഷയാത്രയായി കൊണ്ടുപോയത്. പുഷ്പദളങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ശവപ്പെട്ടിക്ക് അന്ത്യാഞ്ജലി അർപ്പിക്കാൻ വഴിനീളെ ആയിരങ്ങൾ കാത്തുനിന്നു. ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഘോഷയാത്ര സഞ്ചരിച്ചത്.
1989-ൽ ഖമനേയിയുടെ സംസ്കാരച്ചടങ്ങിനിടെ ഉണ്ടായ തിക്കിലും തിരക്കിലും നിരവധി പേർ മരിക്കുകയും ആയിരങ്ങൾക്കു പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്ത സംഭവത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇത്തവണ കർശന സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളാണ് ഒരുക്കിയത്. ഗ്രാൻഡ് മൊസല്ല സമുച്ചയത്തിൽ വൻ കോൺക്രീറ്റ് ബാരിക്കേഡുകളും സ്ഥാപിച്ചു. ഇറാൻ ദേശീയപതാകകൾക്കും ഇറാൻ പിന്തുണയുള്ള ഹിസ്ബുള്ളയുടെ പതാകകൾക്കുമൊപ്പം പ്രതികാരത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ചുവന്ന പതാകകളും ജനക്കൂട്ടത്തിൽ വ്യാപകമായി കാണപ്പെട്ടു. കിഴക്കൻ ടെഹ്റാനിലെ ഇമാം ഹുസൈൻ സ്ക്വയറിൽ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ കോലവും ചിലർ തൂക്കിയതായി സർക്കാർ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
മുൻ പ്രസിഡന്റ് മഹ്മൂദ് അഹ്മദിനെജാദും ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. കടുത്ത ചൂടിനെ തുടർന്ന് ജനങ്ങൾക്ക് മേൽ ട്രക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വെള്ളം തളിക്കുകയും ഇറാൻ പതാകകളും ഖമനേയിയുടെയും മൊജ്തബ ഖമനേയിയുടെയും ചിത്രങ്ങളും വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. വിപ്ലവ ഗാർഡിന്റെ പുതിയ കമാൻഡർ അഹ്മദ് വാഹിദിയും കുദ്സ് ഫോഴ്സ് മേധാവി ഇസ്മായിൽ ഖാനിയും ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തത് ശ്രദ്ധേയമായി. യുദ്ധത്തിന് ശേഷമുള്ള ഇരുവരുടെയും അപൂർവ പൊതുപ്രത്യക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. ടെഹ്റാനിലെ ചടങ്ങുകൾക്ക് പിന്നാലെ ചൊവ്വാഴ്ച ഖോമിലും ബുധനാഴ്ച ഇറാഖിലെ വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളായ നജഫിലും കർബലയിലും അനുസ്മരണ ചടങ്ങുകൾ നടക്കും. വ്യാഴാഴ്ച വടക്കുകിഴക്കൻ ഇറാനിലെ മഷ്ഹദിലാണ് ഖമനേയിയുടെ സംസ്കാരം നടക്കുക.
Red-white flags, packed roads: Millions throng Iran streets for Ayatollah Ali Khamenei’s funeral
