വാഷിംഗ്ടൺ/ടെഹ്റാൻ: മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ മാസങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന കടുത്ത സൈനിക-രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് താൽക്കാലിക വിരാമമിട്ടുകൊണ്ട് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ ചരിത്രപരമായ സമാധാന ധാരണാപത്രത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. യുഎസ് പ്രസിഡൻ്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ്, വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ്, ഇറാൻ്റെ പാർലമെൻ്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഖാലിബാഫ് എന്നിവരാണ് ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനത്തിലൂടെ ഈ പ്രാഥമിക കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചത്. ഇതിൻ്റെ ഔദ്യോഗികവും നേരിട്ടുള്ളതുമായ ഒപ്പുവെക്കൽ ചടങ്ങ് വരും വെള്ളിയാഴ്ച (ജൂൺ 19) സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ വെച്ച് നടക്കുമെന്ന് മുതിർന്ന യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ സ്ഥിരീകരിച്ചു.
കഴിഞ്ഞ കുറച്ചുമാസങ്ങളായി മേഖലയിൽ തുടരുന്ന യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ വ്യോമാക്രമണങ്ങളെയും തിരിച്ചടികളെയും തുടർന്ന് വലിയ യുദ്ധഭീതി നിലനിന്നിരുന്നു. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ നിർണായകമായ ഈ സമാധാന നീക്കം. സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ നടക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങിൽ യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് പങ്കെടുക്കുമെന്ന് പ്രസിഡൻ്റ് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
കരാർ പ്രകാരം, മേഖലയിലെ സൈനിക പോരാട്ടങ്ങൾ പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിൽ 60 ദിവസത്തേക്ക് പൂർണ്ണമായി നിർത്തിവെക്കും. യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ വ്യോമാക്രമണങ്ങളെത്തുടർന്ന് അടച്ചിട്ടിരുന്ന, ആഗോള എണ്ണവ്യാപാരത്തിൻ്റെ ജീവനാഡിയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനായി ഉടൻ തുറന്നുകൊടുക്കും. ഈ പ്രഖ്യാപനം വന്നതോടെ ആഗോള വിപണിയിൽ എണ്ണവിലയിൽ കാര്യമായ കുറവ് രേഖപ്പെടുത്തിത്തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാനെതിരെയുള്ള യുഎസ് ഉപരോധങ്ങൾ ഘട്ടങ്ങളായി പിൻവലിക്കുന്നതിനും, അന്താരാഷ്ട്ര ബാങ്കുകളിൽ മരവിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഇറാൻ്റെ ഫണ്ടുകൾ വിട്ടുനൽകുന്നതിനുമുള്ള ചട്ടക്കൂട് ഇതിലുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് ഇറാൻ കരാർ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കുന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. ഇറാൻ ഒരിക്കലും ആണവായുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയോ വാങ്ങുകയോ ഇല്ലെന്ന ഉറപ്പ് കരാറിലുണ്ടെന്ന് വാൻസ് വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ ചർച്ചകൾ ഇതിൽ നിന്നും വേറിട്ട് തുടരും.
ഈ കരാർ ചർച്ചകളുടെ അവസാനമല്ല, മറിച്ച് ദീർഘമായ പ്രക്രിയയുടെ തുടക്കം മാത്രമാണെന്ന് ഇറാൻ്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി പ്രതികരിച്ചു. മുൻകാലങ്ങളിലെ വഞ്ചനകളും വാഗ്ദാന ലംഘനങ്ങളും കണക്കിലെടുത്ത് അതീവ ജാഗ്രതയോടെയും അവിശ്വാസത്തോടെയുമാണ് ടെഹ്റാൻ ഇതിനെ സമീപിക്കുന്നത്. എങ്കിലും ഈ കരാറിലൂടെ രാജ്യത്തിന് പരമാവധി സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയാണ് തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
സൈനിക വിന്യാസത്തിൽ മാറ്റമില്ലെന്ന് അമേരിക്ക
സമാധാന ചർച്ചകൾ പുരോഗമിക്കുമ്പോഴും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ തങ്ങളുടെ സൈനിക സാന്നിധ്യം ഉടനടി കുറയ്ക്കില്ലെന്ന് വാഷിംഗ്ടൺ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. വരും ദിവസങ്ങളിലെ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷമേ സൈനികരെ പിൻവലിക്കുന്ന കാര്യം പരിഗണിക്കൂ. കരാറിൻ്റെ പൂർണ്ണരൂപം സ്വിസ് ചടങ്ങിന് ശേഷം പരസ്യമാക്കുമെന്നാണ് വിവരം. ചില വ്യവസ്ഥകളിൽ ഇപ്പോഴും നേരിയ അവ്യക്തത നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മേഖലയിലെ സമാധാനത്തിന് ഈ കരാർ വലിയൊരു വഴിത്തിരിവാകുമെന്നാണ് അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
Trump and Qalibaf sign historic US-Iran peace deal; Official ceremony in Switzerland on June 19; Strait of Hormuz to open
